Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


1092 просмотра

Как занять значительную долю рынка фастфуда в Талдыкоргане

Бизнес-ментор помог компании Party-Food подготовиться к выходу на национальный уровень

Фото: Shutterstock

190 миллионов тенге – так оценивает потери бизнеса из-за неправильных эмоциональных решений Ирина Чен, владелец и генеральный директор Party-Food, сети ресторанов быстрого питания из Талдыкоргана. 

Она признается, что переносит этот факт гораздо болезненнее при переводе суммы в доллары. Но подчеркивает, что все 12 лет работы компания не показывала убыток. «Я никогда не упускала возможности, которые открывал передо мной бизнес», – говорит Ирина.

Сегодня Party-Food – сеть быстрого питания номер один в Талдыкоргане. Компания занимает 60% рынка местного фастфуда, у нее есть свой call-центр, приложение для смартфона, фабрика-кухня, более ста человек персонала и тысяча клиентов ежедневно. Кроме того, Ирина Чен открывает два фирменных ресторана в Алматы и намерена расширять сеть через продажу франшизы. Это первые шаги к масштабированию бизнеса до национального уровня. 

Расширение Ирина Чен задумала пять лет назад. Но оказалось, что одного желания мало. Новый масштаб требовал серьезных перемен и в самой себе, и во внутренней структуре бизнеса. Увидеть это помог бизнес-ментор Виталий Киричек, имеющий опыт построения и развития крупных сетей быстрого питания на Украине. Он помог компании проанализировать ошибки прошлого, найти новую мотивацию для владельца и персонала и сформировать новое видение будущего. 

Когда владелец бизнеса препятствует его развитию

Ирина Чен уверена: эволюция бизнеса – это эволюция его руководителя. 12 лет назад Party-Food начался как ресторан, который предлагал все: от фастфуда до стандартной горячей кухни и даже кулинарной продукции. Вместо стратегических планов и маркетинговых исследований у Чен были два кредита, вера в большое будущее, круглосуточный формат работы с доставкой и первая в Талдыкоргане пицца. Этот продукт и сейчас занимает 40% в общем объеме продаж сети. 

Пять лет назад Ирина Чен задумалась о том, чтобы обобщить полученный опыт для распространения его через франшизу.И поняла, что не может сформулировать правила бизнеса, потому что всегда видела в нем реализацию своего личного потенциала и настроения, отказывая ему в самостоятельном развитии. «Мы улучшали бизнес через мое «я» и мое личное видение, а без этого ничего не двигалось», – вспоминает Ирина. Обострился внутренний конфликт, типичный для владельца, занятого оперативным управлением: с одной стороны, хочется быстрой отдачи от бизнеса, с другой – нужно строить надежный фундамент предприятия. 

Может ли кухня работать как фабрика

Бизнес Party-Food появился в нужное время в нужном месте. В 2007 году Талдыкорган как будто ждал именно этого: круглосуточный формат, пицца и доставка еды. 10 лет Ирина Чен экспериментировала, вводила новые форматы и отсекала неэф­фективные, не боясь потерять лидирующее положение. 

Критерием «отбраковки» была критическая зависимость бизнеса от некомпетентности сотрудников. Клиенты часто жалуются на официантов – вводится самообслуживание. Для этого необходимо расширить зал – закрывается направление кулинарии. Повара не могут обеспечить постоянное качество горячих блюд – закрывается это направление в целом. Есть разница в фастфуде в работе разных смен – значит, одна смена будет заниматься исключительно заготовками, а вторая – собирать стандартизированный конечный продукт. 

Стремление упростить процессы и добиться стандартного качества продукта и обслуживания привело к оптимальной для этого бизнеса схеме: фабрика-кухня, которая обеспечивает пять сетевых ресторанов. Но если ресторанов станет больше? 

Решение принято, кредит получен, построена новая фабрика – площадью 1 тыс. квадратных метров, в 12 раз больше старой. Здесь стерильная чистота, современное качество обработки продуктов и камера быстрой заморозки, что позволяет расширить ассортимент продукции замороженными продуктами. 

Новая фабрика способна обеспечить едой 30 ресторанов. Но это совсем другой масштаб, требующий тонких настроек, важность которых опять же подчеркнул ментор. С его подачи Ирина Чен изучила работу подобного бизнеса в крупных сетях России и Украины. В итоге для отладки внутренних процессов был приглашен украинский эксперт. «Если бы я делала все сама, на основе своего опыта, то упустила бы важные мелочи. Через некоторое время мелочи превратились бы в проблемы, на решение которых пришлось бы дополнительно потратить 70 млн тенге», – признается Ирина Чен.

Как изучить недостатки компании через финансовые потери

Деньги – прекрасный инструмент для понимания недостатков в организации бизнеса. «Признать потерю полумиллиона долларов на управленческих ошибках – неприятно», – говорит Ирина Чен. Зато полезно посмотреть на эту цифру через призму планов по построению франшизы. Ведь ее покупатель избежит неправильных решений и финансовых потерь.
 
Потери, рассказывает Ирина Чен, накапливаются с каждым неверным решением: в логистике, в расчете себестоимости и измерении эмоциональной привязанности клиентов. Некомпетентные консультанты отбрасывали компанию на несколько лет назад. Отсутствие четкой цели и стратегии, обдуманной и прописанной до деталей, а значит и отсутствие измерения скорости обслуживания, атмосферы, качества привело к упущенной прибыли, упущенным продажам, упущенным гостям. 

Приняв совершенные ошибки, владелец бизнеса под другим углом увидела оргструктуру компании. «Меня осенило: это должен быть другой документ – не о том, кто кому подчиняется, а об ответственности, кто за какую зону отвечает и развивает», – говорит Ирина Чен. 

Сейчас серую сухую административную схему заменила яркая графика. На ней нашли место департамент очарования и искушения – это отдел маркетинга, департамент счастья гостя – отвечает за атмосферу и сервис, департамент вкуса и скорости – фабрика-кухня, департамент прибыли и даже департамент счастья сотрудников. «Работник должен четко 
понимать, чего от него ждут и какие в компании для него перспективы», – комментирует Ирина Чен. 

Как не превратить свою жизнь в фастфуд

Фастфуд всегда был интересен Ирине Чен большим числом клиентов, постоянным обновлением, интересными нештатными задачами. Талдыкорган имеет репутацию города местного фастфуда – только в прошлом году количество точек быстрого питания здесь выросло на 50%. Несмотря на возросшую конкуренцию, Party-Food сохраняет рост посещаемости своих ресторанов на уровне 15–20%, показатель прибыльности – 20%, среднего чека – 3500 тенге. 

Но на этапе качественного скачка и выхода на рынок Алматы владелец компании потеряла мотивацию. «Мне всегда хотелось большего масштаба, покорения большого города. Но вместо принятия решения я вдруг погрузилась в долгое обдумывание – как это отразится на моей семье», – рассказывает Ирина Чен. По ее словам, женский подход к решению задач бизнеса в первую очередь касается поиска вдохновения. Ментор помог разделить эмоции и потребности. Ирина научилась альтернативному подходу: если нет вдохновения для действия, черпай его в самом действии. Для этого достаточно построить детальный план и начать его реализовывать.
 
Сейчас Ирина занимается поиском локаций для открытия двух ресторанов в Алматы. По ее оценке, фастфуд в Алматы занимает 60% рынка, форматы разные – от лапшичных до пиццерий. Активно в городе ведут себя операторы фастфуда из России и Украины. 

«Для нас в условиях Алматы даже наихудший вариант даст хорошие условия для развития, мы ведь не избалованы большим городом», – оптимистично смотрит в будущее Ирина Чен. В ее планах – построение национального бренда, который мог бы уверенно развиваться самостоятельно, без участия владельца, следуя строгой логике бизнеса.
 


216 просмотров

Мемлекеттің қолдауынсыз зауыт салу мүмкін бе?

Жобаға шетелдік инвестор тарту жолы

Фото: Pixabay

Қазақстанда соңғы 7 жылда табақ шыны зауытын салу мәселесі бірнеше рет талқыға түскен еді. Оны Ақтөбе мен Қызылорда, Павлодар қаласында іске қосу жоспарланған. Егер бірінші жағдайда мемлекет бұл іске қатты қолдау көрсетсе, ал Павлодардағы жеке инвестор көтпеген кедергіге тап болған.

«ИнтурСервисПульс» ЖШС 2021 жылы Павлодар облысында табақ шыны шығаратын зауытты іске қосуды жоспарлап отыр. Жоба құны – 145 миллион доллар, ал жобалық қуаты – жылына 140 мың тонна немесе 10,5-11 миллион шаршы метр әйнек шығару. Бүгінде болашақ шыны зауытына электр қуаты желісі, кәріз жүйесі, Қалқаман станциясынан ұзындығы 4,2 км болатын теміржол желісін жеткізу мәселелері шешілген. Болжам бойынша, жоба 5-6 жылдың ішінде-ақ өзін-өзі ақтауы тиіс, аталмыш бизнестің тиімділігі төмен екенін ескерсек, бұл – жақсы көрсеткіш.

Зауыт газбен жұмыс істейтіндіктен, қазіргі кезде газ қоймасы мен өндірістік қажеттілік үшін көлемі 2 гектар болатын жер телімі  де бөлінген.  

«Кезінде, Әсет Исекешев Индустрия және жаңа технологиялар министрі болып тұрғанда, ол Павлодардағы шыны зауыты көмірмен жұмыс істемейді деген еді. Мен 2017 жылы Челябинскіде өткен Қазақстан мен Ресей президенттерінің кездесуіне қатысып, «Газпром» өкілімен кездескен болатынмын. Сонда газбен қамтамасыз ету мәселесі шешілген-тұғын»,–деді «Курсивке» «ИнтурСервисПульс» ЖШС басшысы Кеңес Жұмабеков.

Сонымен қатар, кәсіпкердің айтуынша, Қарасор-1 кен орнында кварц құмын өндіру үшін жер қойнауын пайдалану құқығы да алынған. Кварц құмы – шыны өндірісіне қажетті негізгі шикізат. Алайда рұқсатнамалық құжаттарды алуға жылдар кеткен. Бірақ онсыз ешбір инвестор жобаға қаржы құймайды, себебі зауыттың өз шикізат қоры болуы тиіс. Алдағы бірнеше жылға бұл құм жеткілікті. Дегенмен Қарасора-5 және Майсора кен орындарында барлау жұмыстарын жалғастыру керек. Бұл аймақта барлау жұмыстары соңғы рет 1951 жылдары жүргізіліп, сол кезде шыны өндірісіне арналған 35 млн тонна құм бар деп болжанған екен.

Жобаға қажетті қаржы  іздей жүріп, бір кездері кәсіпкер мемлекет ішінара қолдау көрсетіп, шетелдік серіктестер алдында кепіл болар-ау деп үміттенген. Бұл үміті ақталмаған соң, ол тек жеке инвестор табуға бел буады. Ақыр аяғы, инвестор тапқан. 2017 жылы Дубайдағы Халықаралық қаржы орталығында павлодарлық компания мен БАӘ, Кувейт және Ұлыбританиян  компанияларынан тұратын үштік арасында әріптестік туралы келісімге қол қойылды.

«Келісімшарт шарттары жаман емес, қарызды 10 жылға, 3 пайызбен берді. Сонымен қатар, несиені берілген уақыттан екі жыл өткен соң, яғни зауыт құрылысы біткеннен кейін өтей бастаймыз. Ең бастысы, Кувейт тарапымен, яғни Hezer Ventures компаниясымен біз қаржылай емес, әйнекпен есептесе аламыз. Өйткені Кувейтте шыны зауыты жоқ. Ол жаққа жеткізу жолы да пысықталған, Қалқаман ауылынан шыққан вагондар Ақтауға, сол жерден пароммен Иранға жеткізіледі, ал Кувейт Ираннан қол созым жерде тұр», – деп пайымдайды Кеңес Жұмабеков.

Сондай-ақ, бұл жобаға қазақстандық автоөндіріске кірген қытайлық СМС компаниясы да  үлкен қызығушылық танытқан.  Жақында жобаға өз қаражатын салуға дайын еуропалық инвестор да пайда болды. Кәсіпкердің айтуынша, олардың барлығы қыркүйек айында Павлодарда бас қосып, жоба инвесторы кім болатынын шешуі тиіс.

Екінші дубль

Айта кету керек, Кеңес Жұмабеков Павлодарда шыны зауытын сонау 1994 жылы іске қосқан. Алдымен бөтелке өндірісін жолға қойып, кейін табақ шыны шығарады деп жоспарланған еді. Алдайда Елбасының кәсіпкерлік жөніндегі бұрынғы кеңесшісінің жобасы табысты болмады. Кеңес Жұмабеков өзінің басты қателігі – әр нәрсенің басын бір шалып, қаржыны текке шашып алғанын мойындайды. 

«Линолеум шығарудан бастап, волейбол командасын қаржыландыру, бизнес мектеп ұйымдастыруға дейін айналыстым. Тіпті ұшқыр ұшағым да болды. Бірақ соның ішіндегі ең жаныма жақыны – шыны  зауытының жобасы»,– дейді кәсіпкер.

Осы мақсатта Ресейдің Гусь-Хрустальный қаласындағы зауыттан мамандарды алдыртқан, олардың кейбірі әлі күнге Павлодар қаласында тұрады. Кейін зауытты бульдозермен тегістеп тастаған. 

Осы жылдар аралығында кәсіпкер жобаға қаржы салуға дайын инвесторды неше рет тапқанымен, алдынан әрдайым бір кедергі шығып тұрады. 

«Соңғы 10 жылда мен жобаға  $5 миллионнан аса қаржы салдым, оның бәрі құжат әзірлеуге, кен орнын жобалауға, сараптамаға, тағы басқасына кетті.  Құм өндіруге, кен орнын ашуға рұқсат алуға ұзақ жылдар жұмсадым. Мен алтын-күміс немесе мыс шығарғалы жатқан жоқпын ғой, бар болғаны кварц құмы керек»,– дейді Кеңес Жұмабеков.

Ал енді кәсіпкердің айтуынша, арманының жүзеге асуына сәл ғана қалғанда, шыны зауытын салу үшін, тіпті болашақ кәсіпорынның бақылау пакетінің 99,9 пайызын  инвесторға беруге дайын.
 
Ал индустриалды-инновациялық даму басқармасының ақпараты бойынша, бұл жоба 2016 жылдан бері облыстың индустриалдық картасына енген. Егер жыл соңына дейін оны жүзеге асыру қолға алынбаса, онда бұл картадан шығып қалады.

Көшпенді жоба 

Табақ әйнек зауытын салу жобасы осы жылдар аралығында бүкіл Қазақстан бойынша «көшіп» жүрді.  Шенеуніктер зауытты алдымен Ақтөбе қаласында салғысы келген, ал соңғы бірнеше жылда өндірісті Қызылорда облысында жолға қоюға тырысып жатыр.
 
Биыл Қызылорда облысына жұмыс сапары барысында Президент Қасым-Жомарт Тоқаев қазақстандық шыны өндірісін жолға қоюға тапсырма берді. 

«Шыны зауытының құрылысын аяқтау керек. Өндіріс орны аймағында  өз деңгейіндегі бизнес-кластерді дамытуға қолайлы жағдай жасалуы тиіс. «Бәйтерек» холдингіне Қызылорда  облысы әкімдігімен бірлесе отырып, қазақстандық тұңғыш шыны зауытын іске қосуды тапсырамын», – деді мемлекет басшысы. 

Жобалық құны 42 млрд теңге болатын шыны зауыты еліміздің оңтүстігінде 2017 жылы ашылуы тиіс еді. Алайда сыбайлас жемқорлыққа қатысты дау-жанжалдан соң, оның жұмысы тоқтап тұр. Тергеу мәліметтері бойынша, Ұлттық экономика экс-министрі Қуандық Бишімбаев 2014 жылдары «Байтерек» қорын басқарған шағында, зауыт құрылысына бөлінген қаржының 1 млрд теңгесін жымқырған. Шенеунікті кінәлі деп танып, 10 жыл бас бостандығынан айыру туралы шешім шығарылды. Ал 2018 жылы Қазақстан Даму банкінің басқарма мүшесі, атқарушы директор Думан Әубәкіров 2018 жылдың наурыз айында «зауыт құрылысы жыл соңына дейін бітеді» деп мәлімдеген еді. Алайда тағы бір түйткіл туындаған. 

Бұл жолы зауыттың 20,29% акциясына ие американдық Stewart Engineers компаниясы жобаның негізгі құрылтайшысы – қытайлық China Triumph International-мен тіл табыса алмаған.

Жоба иесі ТОО «Orda Glass ltd» компаниясынан қандайда бір ақпарат алу мүмкін болмады. Олар «Курсивке» ғаламторда бар ақпаратты пайдалануға кеңес берді. 

Қазақстанға шыны зауыты керек пе?

Украинаның маркетингтік зерттеулер саласындағы жетекші консалтингтік компанияларының бірі – Maxrise Consulting зерттеуіне сәйкес, әлемдік шыны әйнек нарығының көлемі 2024 жылға қарай 40 миллиард доллардан асуы мүмкін. 

Коммерциялық және тұрғын үй құрылысының қарқын алуы шыны әйнек нарығының өсіміне ықпал етіп жатыр. 

Қазіргі уақытта әлемдік ірі өндірушілер арзан еңбек күшін, қолжетімді шикізат қорын есепке ала отырып, сондай-ақ бірқатар мемлекеттер ұсынатын жеңілдіктерді пайдаланып, өз өндіріс ошақтарын Азия аймағында орналастырғанды жөн көреді.

Осы орайда Қазақстан 2018 жылы 12,9 млрд теңгеге табақ шыны сатып алған. Нарық жылына 12 пайыз өсім көрсетіп отыр. Тауар Қазақстанға негізінен Қытай, Ресей, Қырғыстаннан жеткізіледі, бүкіл импорттың 93 пайызы солардың үлесінде.

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Как вы провели или планируете провести отпуск этим летом?

Варианты

svadba.jpg

Цифра дня

старше 20 лет
половина продаваемых авто в Казахстане

Цитата дня

Земля должна принадлежать тем, кто на ней работает. Земля иностранцам продаваться не будет. Это моя принципиальная позиция

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций