Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


2549 просмотров

Қазақстанда номері шетелдік көлікті не үшін тіркемек?

Одан отандық авто өндірістің ұтары бар ма?

Фото: Shutterstock

Ішкі істер министрлігінің ЕАЭО елдері номерімен жүрген көліктерді міндетті тіркеу туралы ұсынысының астарында не жатыр? 

Жақында Ішкі істер министрі Ерлан Тұрғымбаев Армения, Қырғызстан және Ресейден әкелінген, Қазақстанда тікрелмеген, шетелдік номерлі көліктердің қозғалысына шектеу қоюды ұсынды. Оның басты себебі –шетелдік номермен жүрген көлік жүргізушілерін жол қозғалысы ережелерін бұзғаны үшін жауапкершілікке тарту мүмкін емес екен. Алайда, «Курсив» тілдескен  сарапшылар мәселе басқада жатқанын айтады.

Іске аспаған жоспар 

Алматыдағы ТЖО-ның бірінде жұмыс істейтін автоэлектрик Руслан 5 миллионға жуық қаржы жинап, 1999 жылғы Subaru Forester көлігін жаңа машинаға ауыстыруға бел буған. Алайда шілде айында ақпарат құралдарынан ІІМ жоспарын естігелі бері, екі ойлы болып жүр. Біраз бұрын жаңа көлік сатып алу үшін Ереванға баратынына сенімді еді. «Мен бәрін есептеп қойған едім. Ескі көлігімді 2 миллионға сатпақшы болғам, клиент те табылып тұр. Ереванға баратын билетке 100 мың теңге кетеді. Ол жақта сенімхатпен 2018 жылғы 3,5 литрлік Camry көлігін 15 мың долларға сататын кісімен де келісіп қойған едім. Қайтар жолға 200 мың теңге кетеді, соның өзінде менде 2 мың доллардай ақша қалуы керек», – дейді Руслан. Автоэлектриктің айтуынша, Қазақстанда дәл осындай баға болғанда, көлік алу үшін Қырғызстан мен Арменияға баруды ойламас еді. 

«Өзіңіз де білесіз, тура сондай Camry бізде кемі 12,5 миллион теңге тұрады. Нсиеге алсаң, тіптен қымбат.  Ал trade-in менің ескі көлігімді бар-жоғы 1,5 миллионға бағалады. Ал өзімізден шығып жатқан көлікті алғым келмейді. Армениядан қарастырған көліктерімнен де қымбат, оның үстіне сенімсіз», – деп күйінеді бар жоспары бұзылған Руслан. Сондықтан ТЖО шебері еңбек демалысын қыркүйектің соңына шегеруге мәжбүр. «Осы уақытқа дейін армиян және қырғыз номерлері бар көліктерді тіркеу мәселесі шешілетін шығар деп ойлаймын. Ол қарапайым адамдардың мүддесіне орай шешіледі деп үміттенемін. Олай болмаған күннің өзінде,  адамдар бәрібір сапалы және арзан көлік әкелудің жолын табады», – деп тұжырымдайды Руслан. 

Жүйе жоқ жерде, тәртіп жоқ

Заңгер Сергей Злотниковтың ойынша, Ішкі істер министрі Ерлан Тұрғымбаевқа бұндай мәлімдеме жасаудың еш қажеті жоқ еді. «Бұндай мәлімдемені министрлер емес, мәжіліс депутаттары жасай алады. Атқарушы билік өкілдері нормативтік қаулыларға, құжаттарға, заңнамаға сілтеме жасай отырып сөйлеуі тиіс. Ал біздің көріп отырғанымыз – таза популизм». Заңгер оған қоса шетелдік номермен жүрген көлікті еш себепсіз тоқтату жол полициясы үшін қалыпты жағдайға айналғанын айтады. 

Заңгер шетелдік номермен жүрген көлікті тіркеу туралы ұсынысымен министр «отандық авто өндірістің мүддесін қолдап отыр» деген пікірмен келіспейді. «Армения, Қырғызстан немесе Ресейден әкелінетін көлікке кеден салығы мен утилизация алымын төлемей, есепке тұрғызу мүмкін емес. Ол көлікті кейін сата да алмайсың. Мүлдем тиімсіз дүние»,– дейді заңгер. Оның ойынша, мәселенің бәрі шетелден Қазақстанға кіретін көлікті есепке алу жүйесінің жоқтығында жатыр. Бұл ретте Сергей Злотников осы мәселені еш қиындықсыз шешуге болады деп тұжырымдайды. Бұл ретте полицей көлігіне арнайы бағдарлама  (ондай бағдарламалар АҚШ-та 30 жыл бұрын шыққан) орнатудан бастап, шекарадан өткен  шетелдік номерлі көліктің алдыңғы әйнегіне кіру мерзімі көрсетілген стикер жабыстыруға дейін түрлі нұсқаны қолдануға болады. 

Заң және көлеңкелі жүйе

Тағы бір заңгер Сергей Уткиннің министр жасаған мәлімдемеге қатысты көзқарасы бөлек. «2010 жылы өте үлкен кеден салығы енгізілді, одан кейін утилизациялық алым пайда болды. Азаматтардың заңды түрде сатып алған көлігін кеденнен өткізуі үшін үлкен қаражат керек. Қазақстанға шетелден көлік кіргізудің тоқтап қалғанына таңданар түгі жоқ. Ал жаңа көлік алуға халықтың 90 пайызының жағдайы келмейді. Өйткені өте қымбат! Сондықтан ескі көлік алады немесе көлеңкелі жолын іздейді», – дейді Сергей Уткин. 

Қазақстан азаматтары мініп жүрген шетелдік номерлі көліктердің өзін заңгер көлеңкелі жол деп есептейді. «Осыдан бірнеше жыл бұрын белгілі экономист Григорий Марченко заңгерлермен кездесу барысында «өмір заңға сәйкес келмесе, не істеу керек?» деп сұраған еді. Сонда заңгерлер «өмірді өзгерту керек» деп жауап берді. «Жоқ, заңды өзгерту керек» деген еді Марченко. Кедендік салық пен утилизация алымын енгізгелі бері, өмір мен заң мүлдем сәйкеспей қалды. ІІМ он мыңдаған, тіпті жүз мыңдаған көлік туралы мәселе көтеріліп жатқанын ескеріп, заңға өзгеріс енгізуді ұсынған сияқты», – деп өз пікірімен бөлісті Сергей Уткин. 

Бұл ретте заңгер шетелдік номермен жүрген көліктерді міндетті тіркеуді енгізудің арқасында автокөлік иелерінің жартылай заңсыз көліктерін заңдастыруға мүмкіндік туады деп пайымдайды. Өйткені заңгердің айтуынша, ең құрығанда оларға уақытша қазақстандық номер берілуі тиіс.


1099 просмотров

Как иностранные игроки меняют рынок аренды автомобилей в Казахстане

И почему разоряются местные компании

Фото: shutterstock

Каршеринг Anytime со ссылкой на акимат Алматы заявил о заметном сокращении автомобилей на улицах города: если в сентябре 2018 года на улицах было 288 автомобилей на тысячу человек, то сейчас этот показатель равен 251. А к 2035 году, надеется акимат, сократится до 155 единиц транспорта на тысячу жителей. Один из инструментов снижения городского трафика – аренда автомобилей. «Курсив» узнал у ведущих игроков этого рынка, что мешает данной сфере услуг заработать в полную силу.

Тайны «взлетевшего» каршеринга

С момента начала работы в Казахстане в 2018 году сервис каршеринга Anytime стал витриной всего рынка аренды автомобилей. Его брендированные машины заметны в городском потоке, конкурентов в сегменте поминутной аренды машин у компании нет. Сейчас парк Anytime составляет 340 автомобилей, в конце сентября добавятся еще 60. За минувший год на автомобилях компании совершено полмиллиона поездок, клиентская база достигла показателя 100 тыс.

Anytime не сообщает о вандализме в отношении своих машин – такие случаи отмечались в первые дни работы сервиса, но эта волна быстро сошла на нет. У компании нет жалоб на безответственное поведение клиентов, возможные аварии и так далее. Причины, которые тормозят развитие рынка аренды в целом, для сервиса каршеринга словно не существуют. Но и о причинах лояльности рынка компания не распространяется, предпочитая держать свои бизнес-секреты в тайне.

Рынок аренды – около 100 автомобилей

Что представляет собой остальной рынок аренды автомобилей? Во-первых, он состоит из двух крупных сегментов: аренда легковой и коммерческой техники (чаще в форме лизинга, то есть долгосрочной аренды техники с правом последующего выкупа). Далее он сегментируется по срокам аренды: помимо упомянутого каршеринга есть краткосрочная аренда (1–3 дня) и долгосрочная (от 7 дней).

Крупной компанией на рынке аренды автомобилей считается та, которая имеет парк из 30 автомобилей. По разным оценкам, таких компаний на рынке Алматы от трех до пяти. В их числе и местные офисы глобальных брендов Avis и Hertz.

Офис Avis открыт в Алматы в 2014 году (основное направление компании – лизинг; лизинговый парк компании составляет около тысячи автомобилей). Hertz зашла на рынок два года спустя. Их клиенты – иностранные туристы и специалисты. Арендовать здесь машину оперативно очень сложно: как правило, очередь расписана на полгода вперед.

Обе компании подтвердили растущий спрос на их услуги и планы по расширению автопарка. При этом эксперт компании Hertz отметил, что интерес к стране у иностранцев, предпочитающих путешествия на арендованных автомобилях, сдерживается нелестными отзывами о контактах с местной дорожной полицией.

Говоря о прибыльности этого бизнеса, эксперт компании Hertz подчеркнул важность правильного управления бизнес-процессами. В этом случае прибыль находится в прямой зависимости от числа автомобилей. Отсутствие навыков менеджмента в Hertz считают главным недостатком местных компаний.

Почему разоряются местные компании

Будни казахстанских компаний, специализирующихся на аренде автомобилей, на условиях анонимности описал владелец одного из крупнейших на рынке автопарков. По его словам, в среднем этот бизнес живет около полугода. Предприниматели совершают серьезную ошибку, когда пытаются удешевить услуги, предоставляя в аренду машины среднего класса без водителей. Как правило, клиенты относятся к технике и соблюдению правил движения безответственно. В итоге постоянно растущие расходы быстро топят бизнес.

Наш собеседник предпочитает работать в сфере аренды люксовых автомобилей с водителем. Это означает завышенный ценник на услуги и ограниченный круг заказчиков. С другой стороны, машины всегда под присмотром. Среди проблем, которые назвал собеседник, трудности с квалифицированным техническим обслуживанием машин и дефицит ответственных водителей.

Сколько стоит прокат автомобиля

Минимальная цена, по которой можно арендовать автомобиль в Алматы, составляет 7–10 тыс. тенге за сутки. При аренде на более долгий срок можно получить скидку от 10 до 50%. К этому обязателен депозит или залог за автомобиль в сумме 30–50 тыс. тенге.

Модели эконом-класса: сутки аренды Daewoo Matiz Joy стоят 7 тыс. тенге. Lada Kalina или Lada Granta можно арендовать за 8 и 10 тыс. тенге соответственно. Renault Logan стоит от 9 тыс. тенге, а за 11,5 тыс. тенге можно выбрать Volkswagen Polo, Hyundai Accent или Chevrolet Aveo. Стоимость проката Kia Rio и Skoda Rapid стартует с 13 тыс. тенге, а Toyota Corolla – c 23 тыс. тенге.

Среди автомобилей класса комфорт можно выбрать одну из моделей популярной в Казахстане Toyota Camry. Модели от 30 до 55 обойдутся в среднем в 14–25 тыс. тенге в сутки. А цена на последнюю Camry 70 стартует с 32 тыс. тенге. Lexus GS 300 2002 года выпуска обойдется в 13 тыс. тенге в сутки, а Lexus GS 300 2017 года – в 23,5 тыс. тенге. Кроме того, в этом сегменте представлены Ford Mondeo (от 16 тыс. тенге), BMW 525I (от 23,5 тыс. тенге), а также Нundai Еlantra. Причем среди последних доступны модели 2018 (от 18 тыс. тенге) и 2019 (от 22 тыс. тенге) годов.

В премиум-сегменте представлены практически все ведущие мировые бренды. Стоимость за сутки проката этих автомобилей стартует с 40 тыс. тенге. За эту сумму можно арендовать Jaguar XF. Mercedes S-Class обойдется в сумму от 60 до 100 тыс. тенге. Если хочется чего-то более экзотического, то можно выбрать, например, Bentley Coupe 2010 года (100 тыс. тенге) или Chevrolet Camaro 2015 года (от 50 тыс. тенге в сутки).

Сегмент внедорожников и кроссоверов также представлен автомобилями как эконом-класса, так и премиум. Здесь цены варьируются от 17 до 100 тыс. тенге в сутки. Один из самых бюджетных «проходимцев» – Renault Duster (от 17 тыс. тенге). Корейские кроссоверы Hyundai Tucson Hyundai Creta или Kia Sportage можно арендовать за 20 тыс. тенге.

Стоимость внедорожников Toyota (Land Cruiser Prado, Fortuner, Land Cruiser 100) стартует с отметки 25 тыс., так же как и Lexus LX 470. За Range Rover придется заплатить от 25 до 60 тыс. тенге. Цена на Mercedes-Benz G-Class (иначе говоря, Gelandewagen) начинается от 40 тыс. тенге. Кроме того, в премиум-сегменте предлагаются Porsche Cayenne (от 30 тыс. тенге), Audi Q7 (от 30 тыс. тенге), Сadillac Escalade (от 40 тыс. тенге), Infinity QX56 (от 45 тыс. тенге), BMW X6 (от 50 тыс. тенге) и Lexus LX 570 (от 60 тыс. тенге).

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Как вы провели или планируете провести отпуск этим летом?

Варианты

svadba.jpg

Цифра дня

старше 20 лет
половина продаваемых авто в Казахстане

Цитата дня

Земля должна принадлежать тем, кто на ней работает. Земля иностранцам продаваться не будет. Это моя принципиальная позиция

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций